CHĂM SÓC QUÁ KỸ LƯỠNG CÓ KHIẾN TRẺ DỄ BỊ BÀN CHÂN BẸT?

Bàn chân bẹt là tình trạng thường khiến cha mẹ lo lắng khi nhận thấy lòng bàn chân của trẻ gần như tiếp xúc hoàn toàn với mặt đất. Tuy nhiên, bàn chân phẳng ở trẻ nhỏ không phải lúc nào cũng là bất thường. Trong những năm đầu đời, vòm bàn chân chưa phát triển đầy đủ và hình dạng bàn chân có thể thay đổi đáng kể khi trẻ lớn lên.

Điều quan trọng là cha mẹ cần hiểu đúng về quá trình hình thành vòm chân, nhận biết các dấu hiệu đáng chú ý và tránh những quan niệm chăm sóc chưa có cơ sở. Không nên cho rằng chỉ một thói quen sinh hoạt đơn lẻ có thể trực tiếp gây ra bàn chân bẹt, bởi tình trạng này còn liên quan đến đặc điểm phát triển, cấu trúc xương khớp và yếu tố di truyền.

Vì sao trẻ nhỏ có thể bị bàn chân bẹt?

Hầu hết trẻ sơ sinh đều có bàn chân trông khá phẳng. Nguyên nhân là vòm bàn chân chưa phát triển rõ, đồng thời lớp mô mềm dưới lòng bàn chân còn tương đối dày. Khi trẻ bắt đầu đứng, đi và vận động thường xuyên, hệ thống cơ, gân, dây chằng cùng xương bàn chân tiếp tục hoàn thiện. Vòm chân vì thế có thể dần xuất hiện rõ hơn.

Ở một số trẻ, bàn chân vẫn phẳng khi đứng nhưng vòm lại xuất hiện khi ngồi, nằm hoặc nhón gót. Đây thường là bàn chân bẹt mềm dẻo và có thể không gây bất kỳ triệu chứng nào.

Yếu tố gia đình cũng có thể ảnh hưởng đến hình dạng bàn chân. Trẻ có dây chằng lỏng hoặc độ linh hoạt khớp cao có xu hướng dễ xuất hiện vòm chân thấp hơn. Một số bất thường bẩm sinh ở xương và khớp bàn chân cũng có thể làm vòm chân phát triển khác biệt.

Ngoài ra, thừa cân, một số bệnh lý ảnh hưởng đến cơ – thần kinh hoặc chấn thương có thể tác động đến chức năng nâng đỡ của bàn chân. Vì vậy, không nên quy kết bàn chân bẹt chỉ do trẻ ít đi chân đất, thường xuyên mang dép hay một loại giày dép cụ thể.

Cha mẹ có thể kiểm tra bàn chân của trẻ tại nhà không?

Cha mẹ có thể thực hiện một số cách quan sát đơn giản để nhận biết hình dạng bàn chân, nhưng những phương pháp này chỉ mang tính tham khảo và không thể thay thế thăm khám chuyên môn.

Một cách phổ biến là làm ẩm nhẹ lòng bàn chân của trẻ rồi cho trẻ bước lên giấy hoặc một bề mặt sạch có khả năng lưu lại dấu chân. Nếu dấu chân có khoảng khuyết ở phần giữa, điều đó cho thấy vòm chân vẫn hiện diện khi chịu lực. Ngược lại, dấu chân phủ gần như toàn bộ lòng bàn chân có thể gợi ý vòm chân thấp.

Cha mẹ cũng có thể quan sát dấu chân của trẻ trên cát hoặc bề mặt tương tự. Tuy nhiên, kết quả có thể thay đổi tùy tư thế đứng, độ ẩm, bề mặt tiếp xúc và trọng lượng cơ thể nên không nên dùng cách này để tự chẩn đoán.

Một phương pháp khác là quan sát bàn chân khi trẻ nhón gót. Nếu vòm chân xuất hiện khi nhón gót nhưng biến mất lúc đứng bình thường, nhiều khả năng đây là dạng bàn chân bẹt mềm dẻo. Việc xác định có cần điều trị hay không vẫn cần dựa vào triệu chứng và đánh giá chức năng bàn chân.

Dấu hiệu nào cho thấy trẻ cần được kiểm tra?

Ngoài hình dạng lòng bàn chân, cha mẹ nên chú ý đến dáng đứng và dáng đi. Cổ chân có thể nghiêng vào trong, gót chân lệch hoặc bàn chân có xu hướng đổ vào trong khi trẻ chịu trọng lượng. Một số trẻ có biểu hiện sụp vòm rõ khi đứng.

Nếu trẻ thường xuyên vấp ngã, khó giữ thăng bằng, nhanh mỏi khi chạy nhảy hoặc không theo kịp bạn bè trong các hoạt động thể chất, phụ huynh nên quan sát kỹ hơn. Đặc biệt, đau ở bàn chân, gót chân, cổ chân hoặc đầu gối là dấu hiệu không nên bỏ qua.

Có nên quá lo lắng khi trẻ bị bàn chân bẹt?

Không phải mọi trường hợp bàn chân bẹt đều gây ảnh hưởng đến khả năng vận động. Nhiều trẻ có bàn chân phẳng nhưng hoàn toàn khỏe mạnh và không cần điều trị đặc hiệu. Vì vậy, thay vì cố gắng “chữa” hình dạng bàn chân bằng mọi cách, cha mẹ nên tập trung vào khả năng vận động, sự thoải mái và quá trình phát triển của trẻ.

Nếu trẻ có đau, bàn chân cứng, hạn chế vận động, dáng đi bất thường hoặc biểu hiện ngày càng rõ, nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp lựa chọn cách theo dõi, tập luyện hoặc hỗ trợ phù hợp, tránh can thiệp không cần thiết.

Quan trọng nhất, chăm sóc trẻ đúng cách không có nghĩa là phải bảo vệ bàn chân quá mức. Hãy tạo điều kiện cho trẻ vận động đa dạng, lựa chọn giày dép vừa chân và theo dõi sự phát triển của bàn chân theo từng giai đoạn. Đây là cách thiết thực để đồng hành cùng trẻ trong quá trình hoàn thiện hệ vận động.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.